Caroline Franssen door de politie ontboden — de cancelcultuur bereikt het bureau

Wat in het Verenigd Koninkrijk Maya Forstater en Kathleen Stock overkwam, krijgt nu een Nederlandse vorm: een gender-kritische vrouw die niet via een ontslag of een geannuleerde lezing wordt aangepakt, maar via het strafrecht.

Door

Edward Jansen

Caroline Franssen, voorzitter van vrouwenrechtenorganisatie Voorzij, is volgens nieuwssite NineForNews door de politie ontboden naar aanleiding van een aangifte wegens onder meer smaad en discriminatie. De aanleiding: haar uitspraken in de podcast The Trueman Show over medische ingrepen bij minderjarigen, waaronder de zin dat zij "wel kan huilen" om borstamputaties bij meisjes vanaf zestien. Zij houdt er rekening mee dat haar vingerafdrukken worden afgenomen en dat zij vervolgd wordt.

Het patroon is bekend van over de grens. Maya Forstater procedeerde vier jaar nadat ze om haar opvattingen haar werk verloor; Kathleen Stock vertrok onder druk bij de universiteit. Steeds gaat het niet om weerlegging van wat iemand zegt, maar om het onmogelijk maken dat zij het zegt. De zaak-Franssen voegt daar een nieuwe trede aan toe: niet de werkgever of de universiteit, maar de politie.

Waarom dit geen incident is

Wie het mechanisme erachter wil zien, kan terecht bij de analyse waarom het debat niet plaatsvindt: de spelregels zijn asymmetrisch. De ene kant riskeert baan, reputatie en nu een strafblad; de andere kant draagt nauwelijks kosten. Het voorspelbare gevolg is zelfcensuur — niet omdat critici ongelijk hebben, maar omdat spreken duurder is geworden dan zwijgen.

De beleidsmatige kant van deze zaak — en waarom uitgerekend kritiek op jeugdzorg via het strafrecht wordt afgeknepen terwijl de ingreep zelf wordt vergoed — staat uitgewerkt in de analyse op Genderbeleid.nl: wanneer een uitspraak over jeugdzorg een politiezaak wordt.