Forstater v CGD — gender-critical beliefs beschermd
Op 10 juni 2021 oordeelde Justice Choudhury van het Britse Employment Appeal Tribunal in Forstater v Center for Global Development: gender-critical opvattingen vallen onder de Equality Act 2010 (section 10). Het werd een precedent voor dertien soortgelijke zaken.
Wat gebeurde er
De zaak begon in 2018 toen Maya Forstater, belastingdeskundige bij Center for Global Development (CGD), op X een serie tweets plaatste over de UK Gender Recognition Act-consultatie. Forstater stelde dat "men cannot become women" en dat "self-ID" een risico vormde voor vrouwenrechten. Collega's klaagden; CGD verlengde haar contract niet.
Forstater diende in 2019 een klacht in bij het Employment Tribunal voor discriminatie op grond van "philosophical belief" (Equality Act 2010 art. 10). In eerste aanleg oordeelde Judge Tayler (december 2019) dat haar opvattingen niet beschermd waren — "not worthy of respect in a democratic society".
Het hoger beroep
Het Employment Appeal Tribunal (EAT) vernietigde de eerste uitspraak. Justice Choudhury's redenering rust op vier punten:
- De Equality Act beschermt opvattingen die "geen ongeoorloofd doel hebben en geen verbod opleggen aan anderen om naar eigen identiteit te leven". Gender-critical opvattingen vallen onder die definitie.
- De Grainger-criteria (Grainger v Nicholson, 2010) — vijf voorwaarden voor erkende geloofs- of levensbeschouwelijke opvattingen — werden toegepast. Forstater voldeed aan alle vijf.
- De rechter wees op het ECHR-artikel 9 en 10 (gedachtenvrijheid en vrijheid van meningsuiting): die hebben directe doorwerking in arbeidsrelaties.
- De vergelijking met Holocaust-ontkenning en racistische opvattingen werd verworpen — gender-critical opvattingen zijn niet vergelijkbaar met "gravely offensive" theorieën.
Het slotvonnis
In juli 2022 won Forstater de tweede ronde: ontslag was onrechtmatig. Schadevergoeding £106.000. Het CGD reageerde dat het "betreurt dat de zaak zo is gegaan, maar dat zijn arbeidsbeleid ongewijzigd blijft". De directeur van CGD ten tijde van het ontslag, Masood Ahmed, was inmiddels niet meer bij het Center werkzaam.
Wat volgde
Forstater v CGD werd het sleutelvonnis voor dertien daaropvolgende UK-rechtszaken:
- Allison Bailey v Garden Court Chambers (2022) — £22.000 schadevergoeding.
- Rachel Meade v Westminster City Council (2023) — onrechtmatig schorsen.
- Jo Phoenix v Open University (2024) — £80.000 schadevergoeding.
- Roz Adams v Edinburgh Rape Crisis Centre (2024) — onrechtmatig ontslag.
- For Women Scotland v Scottish Ministers (UK Supreme Court, april 2025) — "sex" in Equality Act 2010 betekent biologisch geslacht.
In Nederland geen vergelijkbare precedentvorming. De Equality Act-bescherming heeft geen direct equivalent in de Algemene wet gelijke behandeling.