KNVB en transvrouwen in vrouwenvoetbal
De KNVB hanteert sinds 2023 een aangepaste regeling voor transvrouwen in vrouwencompetities. Op papier rust het op een testosteronnorm; in de praktijk hangt veel af van clubs en wedstrijdsecretarissen.
Wat gebeurde er
De KNVB publiceerde in juni 2023 het "Reglement Transgenderdeelname Amateurvoetbal". Hoofdpunten: 1) deelname aan vrouwencompetitie mogelijk na 12 maanden testosteronsuppressie onder 2,5 nmol/L, 2) jaarlijkse bevestiging via huisarts of endocrinoloog, 3) appel bij de KNVB Tuchtcommissie mogelijk bij weigering. Voor jeugd (onder de 16) geldt een ouder/voogd-akkoord en sociale transitie als criterium.
Het reglement vervangt een eerdere "geval-tot-geval"-procedure die sinds 2017 gold. De aanleiding was een toename van aanvragen — van 4 in 2017 naar 22 in 2022, volgens de KNVB-jaarrapportage.
De controlerende praktijk
In de praktijk verloopt de controle informeel. De KNVB Tuchtcommissie verklaarde in 2024 dat "het reglement werkt op vertrouwen". Er is geen verplichte testfaciliteit; clubs krijgen een verklaring van de huisarts en de KNVB controleert documenten op echtheid, niet op inhoud. Bij appel kan de Tuchtcommissie additionele documentatie vragen.
Drie zaken kwamen in 2023–2024 aan bod. Eén werd toegelaten, één werd geweigerd na klacht van een tegenstander, één werd onderscheiden naar een dispensatieregeling. De namen werden niet gepubliceerd.
Reacties van clubs
In het Nederlandse amateurvoetbal zijn de reacties verdeeld. Belangenorganisatie Vrouwenvoetbal Nederland (VVN, opgericht 2022) pleitte voor strengere richtlijnen, in lijn met UCI en World Athletics. Aan de andere kant: de Federatie Nederlandse Vakbeweging (FNV) Sport en regenbooggroep Voetbal Vrolijk verdedigen de huidige regeling.
Internationaal verschilt het: de Engelse FA introduceerde in 2024 een strenger reglement (uitsluiting in elite-categorie). De Schotse FA volgde in 2025. De Duitse DFB hanteert sinds 2022 een toegankelijker beleid. De FIFA heeft tot mei 2026 geen wereldwijde regel.
Patroon
Wat opvalt aan het KNVB-beleid:
- Testosteron als criterium — in lijn met IOC 2015 maar achterhaald door later wetenschappelijk onderzoek (Hilton & Lundberg, 2021).
- Geen onderscheid tussen prestatieniveaus — een internationale amateur en een hoofdklasse-vrouw vallen onder hetzelfde regime.
- Beperkte transparantie — beslissingen worden zonder publieke toelichting genomen.
- Geen periodieke evaluatie — een uitvoeringsverslag is niet gepubliceerd.