Het besluit van maart 2023

Transvrouwen die door een mannelijke puberteit zijn gegaan, mogen niet langer meedoen in de internationale vrouwencategorie van de atletiek. World Athletics verliet daarmee de testosterongrensbenadering en koos voor een categorisch criterium: wie een mannelijke puberteit doormaakte, start niet in de vrouwencategorie. Dit was een fundamentele breuk met het beleid dat tot dan toe in de meeste internationale sporten gold.

De wetenschappelijke onderbouwing

Het beleid rust op wetenschappelijk bewijs dat een mannelijke puberteit voordelen oplevert die niet volledig verdwijnen wanneer testosteronwaarden later worden verlaagd. Eigenschappen die tijdens de adolescentie ontstaan — lichaamslengte, skelettstructuur, spiermassa, hart- en longcapaciteit — blijven grotendeels intact. Hormoononderdrukking vermindert spiermassa met enkele procenten, terwijl het prestatieverschil op de meeste onderdelen tien procent of meer bedraagt.

De reacties in de sportwereld

Het besluit van World Athletics riep tegengestelde reacties op. Vrouwelijke topsporters en voorstanders van de vrouwencategorie verwelkomden de duidelijkheid; transgenderadvocatuurorganisaties en mensenrechtengroepen bekritiseerden de categorische uitsluiting. Het IOC-raamwerk van 2021 had sporteigenorganisaties de vrijheid gegeven eigen regels op te stellen, waardoor World Athletics verdergaand beleid kon invoeren dan universele hormoonnormen vereisten.

Een trendbepalend besluit

World Athletics en World Aquatics (2022) werden trendsetters. Cricket, wielrennen en de Amerikaanse studentensport volgden. Alle erkenden dat hormoonlimieten het voordeel niet wegwerken en als schijnzekerheid functioneren. De DSD-casus van Caster Semenya loopt deels parallel: ook zij vecht de aangescherpte testosteronregels aan, in een zaak die al door het CAS en het EHRM is gegaan.