Wat er werd gezegd

ON!-presentatrice Raisa Blommestijn sprak over transgenderpropaganda op scholen. Een toezichtscommissie oordeelde dat de uitspraak 'onvoldoende onderbouwd' was en gebruikte dit als argument voor mogelijke uitstoting van ON! uit het publieke bestel. Maar het lesmateriaal waar Blommestijn naar verwees, bestaat. Rutgers, COC en het Transgender Netwerk Nederland leveren kant-en-klare lespakketten aan scholen. Dat is geen samenspanning — het staat op hun websites.

Internationale context

Engeland, Zweden en Finland hebben hun beleid rond genderzorg voor jongeren herzien op basis van wetenschappelijk bewijs. Nederland verdiept zich juist in het oude affirmatiemodel. Dat maakt kritische berichtgeving over het Nederlandse onderwijs niet onlogisch — het maakt het urgenter. Een publieke omroep die dit onderwerp aansnijdt, oefent een democratische functie uit.

De democratische functie

Een publieke omroep hoort diverse perspectieven te bieden op controversiële maatschappelijke onderwerpen. Het genderonderwijs aan kinderen is zo'n onderwerp: het raakt aan wetenschap, opvoeding, ouderlijk gezag en medische ethiek. Als een commissie een omroep kan aanvallen voor het aansnijden van dit thema, is de vraag niet of ON! te ver ging — de vraag is of het medialandschap voldoende breed is om het debat te voeren.

Het echte probleem

Het echte probleem is niet dat Blommestijn iets zei dat niet klopt. Het is dat het zeggen van bepaalde dingen consequenties heeft — ook als ze feitelijk verdedigbaar zijn. Dat is het mechanisme van de zwijgcultuur: niet verboden, maar bestraft. En een toezichtscommissie die dat mechanisme in stand houdt, is geen waakhond voor journalistieke kwaliteit. Het is een poortwacht voor een toegestaan narratief.