Lia Thomas wint NCAA-titel 500 yards vrij
Op 17 maart 2022 won Lia Thomas, zwemster bij University of Pennsylvania, de NCAA-titel 500 yards vrij in Atlanta. Het was de eerste keer dat een transgender atleet een Amerikaanse universiteitstitel won bij de vrouwen. De zaak werd het breekpunt voor World Aquatics.
Wat gebeurde er
Lia Thomas (geboren 1999) zwom van 2017 tot 2020 bij het mannenteam van UPenn. In mei 2019 begon ze met hormoontherapie. NCAA-regels vereisten op dat moment ten minste één jaar suppressie. In seizoen 2021-22 zwom Thomas bij het vrouwenteam.
Op 17 maart 2022 won ze de 500 yards vrij met 4:33.24 — 1,75 seconden voor Emma Weyant (zilver). Op 18 maart eindigde ze op de 200 yards vrij als gedeelde vijfde, samen met Riley Gaines (University of Kentucky). NCAA-regels schreven voor dat één medaille fysiek werd uitgereikt; die ging naar Thomas, Gaines kreeg er een nagezonden.
De reacties
Tijdens en na de NCAA-titelstrijd kwam tegenstand uit verschillende hoeken. Zestien teamgenoten van Thomas tekenden in februari 2022 een open brief aan UPenn en de Ivy League waarin om beleid werd gevraagd dat transgender-deelname aan vrouwenteams toetst aan fysieke parameters. Voorganger-Olympische zwemster Sharron Davies (UK) publiceerde een serie analyses van Thomas' tijden voor en na transitie.
Riley Gaines werd na de NCAA-titelstrijd actief publiek spreker. Ze werd ambassadeur van het Independent Women's Forum, en het Leadership Institute opende het Riley Gaines Center. Ze procedeerde — samen met andere atleten — tegen NCAA en University of Georgia voor "Title IX violations".
World Aquatics herziet
Op 19 juni 2022 — drie maanden na Atlanta — kwam World Aquatics (de internationale zwembond) met nieuwe richtlijnen. Stemming: 71% voor (152 federaties), 21% tegen, 8% onthouding. De regel: transgender vrouwen die mannelijke puberteit hebben doorlopen (Tanner stage 2+ of na 12 jaar) zijn uitgesloten van vrouwencompetities op topniveau. Een tweede "open" categorie werd voorgesteld voor alle atleten, niet beperkt tot vrouwen.
De Open Category werd voor het eerst getest op het World Cup Berlin 2023 — geen inschrijvingen. Sindsdien blijft die categorie leeg. World Athletics (2023) en UCI (2023) namen vergelijkbare beleidslijnen aan.
Wat zegt de wetenschap
Hilton & Lundberg (Sports Medicine, 2021) concludeerden dat het voordeel in spierkracht, longvolume en hartoutput van mannelijke puberteit grotendeels behouden blijft na twee jaar testosteronsuppressie. Een review van Roberts et al. (BJSM, 2021) bij Amerikaanse militair personeel kwam tot vergelijkbare bevindingen.
De studie die lange tijd het tegendeel suggereerde (Harper, 2015) was een kleine studie met acht hardlopers op basis van zelfgerapporteerde tijden, zonder controlegroep.
Bronnen
- NCAA — uitslag 500 yards vrij (17 maart 2022)
- World Aquatics — Policy on Gender Inclusion (19 juni 2022)
- Hilton & Lundberg — Sports Medicine (2021)
- Riley Gaines — Independent Council on Women's Sports