Gendergekte / Onderwerpen / Conversiewet: kabinetsbrief hangt uitzondering aan standaarden in herziening

Conversiewet: kabinetsbrief hangt uitzondering aan standaarden in herziening

Wat de kabinetsbrief zegt

In de brief van 14 april 2026 aan de Eerste Kamer (Kamerstukken I 2025/26, 36 178, H) schrijft het kabinet dat de medische uitzondering "geldt in beginsel voor alle artsen en andere zorgverleners die in de uitoefening van hun beroep handelen volgens de geldende zorgvuldigheidseisen", en dat de kwaliteitsstandaarden voor transgenderzorg "onderdeel van de professionele standaard" zijn. Dat die standaarden verouderd zijn, staat niet in de brief; wel schreef de minister van VWS op 5 april 2024 dat de somatische standaard volgens een evaluatie "op punten niet meer helemaal actueel" is. Het is de kern van de kritiek van Genderzorgen: de herziening van de somatische standaard van de internisten had op 30 september 2025 klaar moeten zijn en is niet afgerond (het Zorginstituut verschoof de uiterste datum naar 30 september 2027), en de psychische standaard dateert uit december 2017.

Concreet klinisch voorbeeld

Een 15-jarige met genderdysforie en ernstige depressie stelt de behandelaar voor een dilemma. Volgens Genderzorgen gaat de huidige standaard ervan uit dat psychische problemen afnemen na behandeling van de genderdysforie. Het Finse Ruuska-onderzoek uit april 2026 zag de ernstige psychiatrische problematiek na medische behandeling juist stijgen, tot 54,5 tot 60,7 procent. Een behandelaar die eerst de depressie wil behandelen, loopt volgens Genderzorgen het risico buiten de norm van de standaard te vallen.

Het rechtsstaatprobleem

Strafrechtelijke normen vereisen duidelijkheid, stabiliteit en kenbaarheid. Volgens critici voldoet een wet die verwijst naar standaarden in herziening aan geen van drieën. VU-hoogleraar privaatrecht J.L. Smeehuijzen concludeerde in het Nederlands Juristenblad bovendien dat zes van de twaalf leden van de Gezondheidsraad-commissie direct of indirect betrokken zijn bij de praktijk die zij beoordelen.

De prijs wordt betaald door de patiënt

Zorgverleners die het risico niet kunnen inschatten, vermijden volgens Genderzorgen behandelingen waarvan ze niet zeker weten of ze strafbaar zijn. Zo dreigt juist de zorgvuldige, exploratieve zorg te verdwijnen. De Eerste Kamer nam de wet op 16 juni 2026 aan; de wet treedt op 1 januari 2027 in werking.