Wat vinden atletes zelf van transvrouwen in de vrouwensport?
Waarom de mening van sporters zo laat in beeld kwam
Tot 2021 werden sporters nauwelijks geraadpleegd over transgenderbeleid, in tegenstelling tot andere sportonderwerpen. Beleidsvorming vond plaats in overleg met medische adviseurs en juristen, niet met de betrokken vrouwen. Dat veranderde toen bonden als World Rugby en British Cycling speelstersconsultaties organiseerden als onderdeel van hun beleidsherziening.
De BBC-enquête: meerderheid wil afgebakende vrouwencategorie
De BBC peilde in 2024 anoniem Britse topsportsters over transvrouwen in de vrouwencategorie. Van de 143 sporters die reageerden, voelden 104 zich ongemakkelijk bij deelname van transvrouwen in hun vrouwencategorie; 96 voelden zich ongemakkelijk om daar publiek over te spreken. Respondenten noemden fysieke verschillen, gevolgen voor selectieplekken en de waarde van vrouwenrecords. Opvallend: een ruime meerderheid vond het ongemakkelijk om er openlijk over te spreken — een teken dat dat risico's met zich meebrengt.
Zwijgen is de norm
Sporters bevinden zich in een machtsonevenwichtige positie: trainers bepalen selectie, bonden bepalen uitzending en sponsors bepalen inkomsten. Kritische geluiden worden regelmatig als transfoob weggezet. Het resultaat is dat bezwaren zelden hardop worden gemaakt. Actieve topsportsters trekken zich stilletjes terug — ze schrijven zich niet meer in — eerder dan dat zij formeel klagen. Vaak spreken sporters zich pas aan het einde of na hun sportcarrière publiekelijk uit, zoals Riley Gaines.
De vragen die telkens terugkomen
Drie thema's komen consistent naar voren in wat atletes zelf noemen: de prestatiekloof en wat die betekent voor eerlijke concurrentie, veiligheidsrisico's in contactsporten, en privacy in kleedkamers. In Nederland bestaat geen openbare representatieve peiling onder topsportsters. Bonden die leden wél consulteerden — zoals World Rugby en British Cycling — wijzigden hun beleid. Anoniem, onafhankelijk onderzoek levert betrouwbaardere inzichten op dan publieke verklaringen.