Het onderzoek dat zichzelf bewijst

In 2022 publiceerde Amsterdam UMC een studie met de conclusie dat het merendeel van trans jongeren die in de jeugd met hormonen begonnen, dit later in het leven voortzet. De studie werd breed geciteerd als bewijs voor het succes van vroege medische interventie. Maar de conclusie is methodologisch misleidend: de studie meet uitsluitend persistentie in hormoongebruik — niet tevredenheid, niet psychologisch welbevinden, niet spijt.

Survivorship bias

Wie de behandeling stopte, werd niet gevolgd. Er is geen controlegroep. Er is geen meting van uitkomsten bij mensen die afhaakten. Dit is survivorship bias in reinvorm: je telt alleen de mensen die er nog zijn en concludeert dat de behandeling werkt. Wie afhaakt, bestaat niet in de dataset.

De instelling die zichzelf evalueert

Het is dezelfde instelling die de behandeling ontwikkelde, die ook de uitkomsten evalueert. Dat is een structureel belangenconflict. Internationale onderzoeksorganen — de Cass Review in Engeland, de Karolinska in Zweden, de COHERE-richtlijn in Finland — kwamen op basis van onafhankelijk literatuuronderzoek tot een fundamenteel andere conclusie: het bewijs voor vroege medische interventie is zwak tot afwezig.

De propagandaformule

Institutionele zelfverdediging krijgt wetenschappelijk gezag via media-amplificatie en autoriteitsargumenten. Journalisten citeren de conclusie, niet de methode. Het resultaat is dat de Nederlandse standaard — ontwikkeld in Amsterdam, nergens onafhankelijk gerepliceerd — wordt gepresenteerd als bewezen zorg, terwijl de rest van Europa inmiddels van koers is veranderd.