Activisten bedreigen lezingen — Brussel, Brugge, Parijs

In Brussel en Parijs werd in de afgelopen jaren herhaaldelijk dezelfde scène zichtbaar: een spreekster die kritisch is op de genderideologie wordt aangekondigd, er volgen bedreigingen, en de lezing wordt afgelast of verstoord.

Marguerite Stern in Brussel

De Franse feministe Marguerite Stern, oorspronkelijk bekend van anti-femicide-collages, kreeg de wind tegen toen ze zich publiekelijk uitsprak tegen de aanwezigheid van mannen-in-rokken in vrouwenruimtes. Een lezing die zij in oktober 2024 met Dora Moutot in het Brusselse Café Laïque zou geven, zagen de auteurs zich na aanhoudende bedreigingen genoodzaakt zelf af te gelasten. De reconstructie van de Stern-affaire in Brussel toont hoe systematisch het patroon is.

Het frame waaronder dit werkt is consequent: een vrouw die zegt dat vrouw een geslacht is, wordt afgeschilderd als een fysieke bedreiging voor "trans levens". Daarna is elke vorm van intimidatie gerechtvaardigd als zelfverdediging. Wie het Britse precedent kent — Maya Forstater, Kathleen Stock, Helen Joyce — herkent de choreografie.

Café Laïque — een conferentie verstoord

In december 2022 organiseerde het Brusselse Café Laïque een conferentie van psychoanalytica Caroline Eliacheff en psychoanalyticus Céline Masson over de ontsporingen van de transgenderbeweging. Activisten van het collectief Ursula verstoorden de bijeenkomst en gooiden met uitwerpselen. De volledige beschrijving van de aanval op Café Laïque documenteert de avond minuut voor minuut.

Wat Café Laïque illustreert is de paradox van het transactivisme: een beweging die zegt geweld te willen voorkomen, gebruikt geweld om een feministisch debat onmogelijk te maken. Geen Belgische bewindspersoon noemde de aanvallers bij naam. Geen mensenrechtenorganisatie publiceerde een verklaring.

Parijs — het hartland van de "TERF"-jacht

Parijs heeft een eigen traditie. Een signeersessie van Moutot en Stern voor hun boek Transmania in oktober 2024 trok demonstranten; ook bijeenkomsten rond Caroline Eliacheff en Céline Masson, die kritisch publiceerden over de affirmatieve jeugd-genderzorg, werden verstoord. Het Franse linkse blok La France Insoumise nam openlijk afstand van feministes die "TERF" werden genoemd, wat het politieke draagvlak voor bescherming dunner maakte.

Het patroon dat overheden uitlokken

Drie elementen herhalen zich. Eén: de spreekster wordt gekaderd als gevaarlijk, ondanks dat ze zelden meer doet dan biologische realiteit benoemen. Twee: de gemeente of universiteit kiest voor "veiligheid" door de spreekster af te zeggen — wat de bedreigers beloont. Drie: aangiftes leiden zelden tot vervolging, want de daders zijn anoniem en het politieke risico ervan vervolging is hoog.

Het effect is wat juristen heckler's veto noemen: niet de wet bepaalt wie spreken mag, maar wie hard genoeg dreigt. Daarmee verschuift de macht over publiek debat van rechters en politie naar mobs en hashtag-coalities. Wat in Brussel en Parijs zichtbaar wordt, is geen lokale escalatie. Het is een transnationale methode om feministisch verzet tegen genderideologie op straat onbruikbaar te maken — terwijl bestuurders toekijken.

De lezingen die niet doorgingen, zijn de zichtbare top. De vrouwen die hun mond houden omdat ze de mob niet aankunnen, zijn de onzichtbare onderkant. Dat is wat captured cultural space er in de praktijk uitziet.